Otrzymałem dzisiaj ciekawe zapytanie odnośnie kilku punktów programu UPR. Zważywszy na fakt, że większe grono sympatyków może być zainteresowane poruszanymi tematami, pozwolę sobie zacytować otrzymany list i swoją odpowiedź na niego.

Oto mail naszego sympatyka:

W Państwa programie nie jestem przekonany, co do ustanowienia "promilowego podatku od wartości nieruchomości".

Taki podatek będzie uderzał w osoby, które są oszczędne, dla których posiadanie nieruchomości jest życiowym priorytetem, a będzie popierał hulaszczy tryb życia.

Dlaczego jeśli ktoś mając pieniądze, nie będzie płacił podatku gdy postanowi wydać je np. na samochód, a będzie zobowiązany do płacenia gdy kupi działkę? Jak poradzicie sobie z osobami które aby uniknąć płacenia podatku zamienią nieruchomość na ruchomość (poprzez założenie ramy i podczepienie kół do domu)? Czy takie sposoby unikania tego podatku nie przekonują Państwa do rezygnacji z niego?

Poza tym na jakiej podstawie miałby być obliczany? Obecnie np. US oblicza podatek od sprzedaży od "wartości rynkowej", a nie od ceny, jaką kupujący zapłacił. US bierze "wartość rynkową" z tabeli (z sufitu), i zawsze jest o­na wyższa niż kwota uzyskana ze sprzedaży. Nigdy nie można wyliczyć dokładnej wartości nieruchomości, zawsze ktoś będzie pokrzywdzony albo wynagrodzony.

Interesuje mnie podejście Państwa Partii do ochrony środowiska naturalnego. Czy przedsiębiorca będzie ponosił całkowite koszty swojej działalności? Nie podoba mi się sytuacja, gdy ja mam ponosić konsekwencje działalności obcego przedsiębiorstwa np. poprzez wdychanie trujących spalin, picie brudnej wody, mieszkania w popękanej kamienicy (szkody górnicze). I proszę o wyczerpującą odpowiedź w tej kwestii.

Czy jesteście za legalizacją narkotyków? Jeśli nie to dlaczego, i co z narkotykami które są obecnie legalne?

Czy można do was dołączyć będąc antyklerykałem? Mógłbym zachęcać do poznania wzajemnej zależności pomiędzy chrześcijaństwem (katolickim kościołem) a wolnością.

Oto moja odpowiedź:

Witam

Dziękuję za zainteresowanie programem UPR. Postaram się odpowiedzieć na Pana pytania:

1. Kwestia podatku katastralnego od nieruchomości jest dyskusyjna i ten punkt programu ma zarówno grono zwolenników jak i przeciwników wśród członków UPR. Zgodnie z teorią ekonomii istnieją trzy czynniki wytwórcze: praca, kapitał i ziemia. Te trzy czynniki stanowią potencjał, który może się przełożyć na produkcję. UPR wychodzi z założenia, że aby stworzyć warunki do wzrostu gospodarczego, należy według wszystkich obywateli stosować jednolite zasady opodatkowania i podatkować raczej potencjał, a nie jego efekt. Tak więc:

- jesteśmy za osobistym podatkiem pogłównym - stałą kwotą płaconą przez każdego pełnoletniego obywatela. Podatek ten miałby zastąpić istniejący podatek dochodowy oraz VAT i akcyzę. Przy podatku pogłównym państwo nie musiałoby (i nie mogłoby!) kontrolować dochodu obywateli. Tak więc w przypadku podatku pogłównego opodatkowywujemy tak naprawdę ręce do pracy czyli potencjał czynniku wytwórczego "praca". Podatek pogłówny skłaniałby więc, aby owe ręce wykorzystywać w sposób jak najbardziej efektywny, bowiem z jednej strony - obowiązek jego zapłaty istniałby niezależnie od tego czy podatnik uzyskuje jakiś dochód, ale z drugiej - nie trzeba byłoby oddawać części wypracowanego dochodu w postaci podatku dochodowego.

- popieramy podatek od kapitału - istnienie takiego podatku sprawi, że podatnicy zamiast trzymać kapitał w przysłowiowej skarpetce, zaczęliby go w większym stopniu inwestować. Przełoży się to oczywiście na większy wzrost gospodarczy.

- logicznym uzupełnieniem powyższych jest podatek od trzeciego czynnika wytwórczego - ziemi, czyli mówiąc ogólniej od nieruchomości. Podatek katastralny miałby zastąpić istniejący podatek od nieruchomości.

Tym samym zaś: w odróżnieniu od sytuacji obecnej, w której podatnik jest karany za osiąganie dochodu (PIT) czy konsumpcję (VAT, akcyza), płaciłby o­n podatek za to, że dysponuje czynnikami wytwórczymi. Tym samym zaś - musiałby doprowadzić do optymalnego wykorzystania tych czynników. Natomiast dochód, który z nich osiągnie, pozostawałby w całości do jego dyspozycji.

Odpowiadając na pozostałe kwestie:

- nie obawiałbym się zamiany nieruchomości na ruchomości - w końcu z powodu istnienia podatku katastralnego nikt np. nie sprzeda mieszkania i nie będzie mieszkał pod mostem. Natomiast może mieć tendencję do sprzedaży nieruchomości, których nie wykorzystuje - i bardzo dobrze!

- stawka podatku katastralnego proponowanego przez UPR stanowiłaby promil wartości nieruchomości - jest to stawka zdecydowanie niższa niż proponowana przez inne partie, które wspominają o chęci wprowadzenia takiego podatku.

- wartość nieruchomości byłaby dokonywana przez podatnika, a nie przez licencjonowanych "wyceniaczy nieruchomości". Podatnik nie będzie więc ponosił z tego tytułu żadnych dodatkowych kosztów.

- istnienie podatku katastralnego dodatkowo pomogłoby w przejmowaniu nieruchomości na społecznie użyteczne cele zapobiegając nadmiernemu windowaniu cen przez właścicieli. Wspominałem o tym w jednym z TV felietonów:

http://www.upr.org.pl/main/artykul.php?strid=1&katid=76&aid=5216

Chodzi nam właśnie m.in. o uniknięcie sytuacji, o których Pan pisze (wycena nieruchomości z sufitu przez urzędnika).

2. Problem ochrony środowiska naturalnego jest bardzo złożony, bowiem zachodzą tu tzw. efekty zewnętrzne - ostatnio bardzo modny temat do rozważań wśród ekonomistów. Jeśli chodzi o kwestie kar dla trucicieli, to nie do końca spełniają o­ne swoją funkcję, bowiem jak większość podatków są o­ne przerzucalne na konsumenta. Kary dla trucicieli przełożą się wprost na cenę towaru – a czy miałby Pan ochotę płacić więcej za towar z tego powodu, że producent emituje zanieczyszczenia w ilości większej niż przeciętna?

Z drugiej strony wyższa cena takich dóbr spowoduje, że będą o­ne mniej konkurencyjne względem dóbr producentów, którzy takich kar nie płacą, co częściowo sprawia, że kara płacona przez truciciela karze nie tylko konsumenta, ale również producenta zanieczyszczającego środowisko. Częściowo usprawiedliwia to istnienie takich kar, jednak powstaje odwieczny problem: kto będzie decydował o normach zanieczyszczeń, kontrolował ich przekraczanie i nakładał kary? Niestety obawiam się, że urząd, który by to robił, byłby narażony na czynniki korupcjogenne, a jeśli tak – to karanie przedsiębiorców byłoby subiektywne i nie spełniałoby swojego celu.

Uważam, że dbałość o środowisko naturalne jest bardzo ważne, jednak nie da się tego zrobić systemem kar dla producentów. Poza tym miejmy świadomość, że np. zanieczyszczenia powietrza są efektem gospodarki światowej. Jeśli ograniczymy emisję dwutlenku węgla (co postuluje Bruksela) i zmniejszymy tym samym produkcję, to nie będzie się to wiązało z ograniczeniem konsumpcji. Efektem limitów emisji gazów będzie więc to, że konsumowane produkty będą sprowadzane z innych krajów a nie produkowane w Polsce – zanieczyszczenie pozostanie zatem na stałym poziomie, zaś gospodarczo skorzystają na tym inne kraje. Ale chyba nie o to nam chodzi… Odsyłam do jednego z moich felietonów:

http://www.upr.org.pl/main/artykul.php?strid=1&katid=156&aid=5461

Tak więc szczerze powiedziawszy – problem trucicieli jest po prostu nierozwiązywalny z uwagi na obieg powietrza i wody w przyrodzie. Można co najwyżej rozwiązać pewne kwestie lokalne – zgodnie z kodeksem cywilnym „kto wyrządził szkodę, zobowiązany jest do jej naprawienia”. Pozwala to np. na dochodzenie odszkodowania od kopalni, która spowodowała tąpnięcia i popękanie budynku.

3. Jesteśmy za pełną legalizacją narkotyków. Wychodzimy z założenia, ze Pana zdrowie czy życie jest Pana własnością. Tym samy zaś – jeśli zdecyduje się Pan na ich narażenie na szwank w wyniku zażywania narkotyków, jest to wyłącznie Pana decyzja. Skutkiem ubocznym (ale ważnym!) legalizacji narkotyków, jest zlikwidowanie mafii narkotykowych.

4. W swoim programie odnosimy się do naszej kultury, na którą niewątpliwy wpływ miało chrześcijaństwo. Nie jesteśmy jednak, jak to Pan określił, „klerykałami”. Religia i kościoły powinny podlegać prawom rynku tzn. utrzymywać się z dobrowolnych darowizn wyznawców. Na pewno UPR nie zmuszałaby Pana do płacenia podatków na Świątynię Opatrzności Bożej lub inne cele religijne. Wychodzimy jednak z założenia, że kultura europejska została ukształtowana w znacznej mierze przez chrześcijaństwo – nie sposób się tego wyprzeć nawet, jeśli się jest ateistą. Poza tym nawet z punktu widzenia ateisty im więcej osób przestrzega zasad Dekalogu, tym lepiej. Czy zasady „ nie zabijaj” czy „nie kradnij” są czymś złym? Czy świat nie byłby lepszy, gdyby ludzie przestrzegali tych zasad? Czy nie chciałby Pan, aby złodzieja, który chce Pana okraść, powstrzymywało nie tylko myślenie „jak mnie policja złapie, to pójdę do więzienia”, ale również rozumowanie „niezależnie czy mnie policjant złapie czy nie, jest Bóg, który widzi, ze ukradłem”? Co Panu przeszkadza, że ktoś jest religijny? Tak więc bycie „antyklerykałem” nie jest przeszkodą w popieraniu UPR. Zresztą – czy istnieje partia, z której programem można się zgadzać w 100 procentach?